ê hề
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Tính từ (khẩu ngữ):
- Nhiều đến mức thừa thãi, dư dả một cách lộn xộn: Diễn tả số lượng rất lớn, chất đống, tràn lan đến mức gây cảm giác dư thừa, không biết dùng hết vào đâu.
- Đầy ắp, chan chứa: Thường dùng để nhấn mạnh sự phong phú, dồi dào quá mức của một thứ gì đó.
Ví dụ sử dụng
- (Chợ sắp hết buổi mà thịt cá vẫn còn bày la liệt, nhiều đến mức thừa.)
- (Mâm cỗ bày biện rất nhiều thức ăn, đầy ắp.)
- (Sau trận mưa, ốc bươu vàng bò đầy rẫy, tràn lan trên mặt ruộng.)
- (Phòng của anh ấy sách vở chất đống, rất nhiều.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Ê hề" thường mang sắc thái biểu cảm, nhấn mạnh vào sự quá nhiều một cách ấn tượng, đôi khi có hàm ý hơi tiêu cực về sự lộn xộn, dư thừa không cần thiết.
- Công việc tồn đọng ê hề mà chẳng ai giải quyết. (Công việc tồn đọng chất đống, rất nhiều mà chẳng ai giải quyết.)
- Có thể dùng độc lập như một thành phần vị ngữ để nhấn mạnh.
- Đồ đạc trong kho ê hề! (Đồ đạc trong kho nhiều vô kể!)
Biến thể và từ gần giống
- Ê hề ê hề (lặp lại): Nhấn mạnh hơn mức độ nhiều, thừa thãi.
- Bánh trái trên bàn ê hề ê hề. (Bánh trái trên bàn nhiều vô số kể.)
- Chất đống (động từ): Diễn tả việc nhiều thứ được xếp chồng lên nhau thành đống.
- La liệt (tính từ): Bày ra khắp nơi, rất nhiều và dễ thấy.
- Ngổn ngang (tính từ): Nhiều và bừa bộn, lộn xộn.
Từ đồng nghĩa
- Thừa thãi: Có nhiều hơn mức cần thiết.
- Dư dả: Có nhiều, đủ và còn thừa.
- Tràn ngập: Nhiều đến mức đầy ắp, lan tỏa khắp nơi (thường trừu tượng hơn).
- Lắm (phó từ chỉ mức độ): Rất nhiều (thường đi kèm động từ/tính từ khác).
Từ trái nghĩa
- Khan hiếm: Rất ít, khó tìm.
- Thiếu thốn: Không đủ, không có đủ số lượng cần thiết.
- Eo hẹp: Có rất ít, ở mức tối thiểu.
Thành ngữ, cụm từ liên quan
- "Ê hề như... (cá mắm, khoai lang, v.v.)": Một cách so sánh dân gian để hình dung sự nhiều, rẻ, dễ kiếm.
- Ốc bươu bây giờ ê hề như khoai lang. (Ốc bươu bây giờ nhiều và rẻ như khoai lang.)
- "Tiền bạc ê hề": Có rất nhiều tiền (thường dùng với hàm ý giàu có, phong lưu).
- Nhà ấy làm ăn phát đạt, tiền bạc ê hề. (Nhà đó làm ăn phát đạt, tiền bạc rất nhiều.)
- t. (kng.). Nhiều đến mức thừa thãi, gây cảm giác không dùng vào đâu cho hết được. Chợ sắp tan mà thịt cá còn ê hề ra. Cỗ bàn ê hề.